THANH ĐỒNG VŨ THỊ HUYỀN TRANG – MỘT TRÁI TIM ĐẦY LÒNG NHÂN ÁI

 Sâu trong nhận thức của người Việt cổ họ luôn có một niềm tin mãnh liệt vào tâm linh phật pháp. Những người theo đạo Mẫu tin rằng, các hoạt động hầu đồng, hầu thánh này  giúp con người có thể nhập hồn để giao tiếp với thần linh. Từ đó, người ta có thể cầu mong thần linh ban cho sức khoẻ, tiền tài, quan lộc và sự vui vẻ trong cuộc sống.

Phóng viên có buổi trao đổi với thanh đồng Vũ Thị Huyền Trang – người nhiều năm cống hiến cho phong tục thờ Mẫu, từ đó, có cái nhìn đúng đắn về hiện tượng tín ngưỡng, văn hóa, tránh các hoạt động biến tướng, lợi dụng đồng - cốt để tuyên truyền mê tín dị đoan, trục lợi…

Thanh đồng Vũ Thị Huyền Trang – người có hơn 22 năm bảo tồn và phát triển văn hóa tín ngưỡng thờ Mẫu

Thanh đồng Vũ Thị Huyền Trang cho biết, xưa kia, người dân Việt Nam theo tín ngưỡng tứ phủ ( thờ trời, đất, núi, sông) và hát chầu văn thường được gắn liền với tín ngưỡng hầu đồng, mọi người tin rằng nghi thức hầu đồng giúp họ có thể giao tiếp với thánh thần thông qua những đồng cô hay đồng cậu. Đó là những giá trị văn hóa tâm linh không thể chối bỏ.

Những người như cô được thánh Mẫu lựa chọn làm người thay mẫu, chúa phổ độ chúng sinh, cứu giúp dân lành. Mọi người ai đến với mẫu trước hết là phải có nghiệp có căn duyên ( căn nghiệp). Khởi nghiệp phải bắt nguồn từ tâm, tâm luôn hành thiện thì mới có thể theo được nghiệp đó. Trong cuộc sống, mọi người có thể lựa chọn cho mình một nghề để theo đuổi và mưu sinh, nhưng với nghiệp mẫu thì không phải, bạn ắt phải được bề trên lựa chọn thì mới có thể bước chân vào con đường hành đạo đúng đắn.

Phải có căn có nghiệp mới có thể xuất thủ trình đồng hầu Mẫu

Sinh ra và lớn lên tại thành phố biển Hạ Long xinh đẹp, gia đình ko có ai theo đạo Mẫu và am hiểu về tín ngưỡng tâm linh. Nhưng từ khi lên 13 tuổi cô đã tự cảm nhận mình khác những các bạn cùng trang lứa với những cơn đau ốm liên miên mà không bệnh viện, phòng khám hay thầy thuốc nào có thể chữa khỏi. Thời gian dài chạy chữa, tiền mất mà tình hình của cô không thuyên giảm hơn nên gia đình cô quyết định đặt niềm tin vào tâm linh và nghe lời thầy cho cô ra xuất thủ trình đồng hầu Mẫu. Sau khi được chữa về tâm linh cô hoàn toàn khoẻ mạnh và không còn như trước nữa từ đó cô đến với nghi thức hầu đồng.... Trải qua bao gian nan vất vả cô đã tự lập cho mình 1 phủ riêng tại gia có tên gọi "Linh Quang Điện ", đến nay đã được hơn 22 năm theo đạo.

“ Không phải ngẫu nhiên mà có đồng cô, đồng cậu. Một người đến với Mẫu đều phải có duyên nghiệp, làm tất cả mọi việc âm thánh Mẫu giao cho đều phải dựa trên những giá trị chân – thiện – mỹ, hành nghiệp giúp người giúp đời chứ không bao giờ được lợi dụng lòng tin của người khác đối với tín ngưỡng để trục lợi. Trong đạo Mẫu, người có nghiệp phải trải qua khóa lễ trình đồng mở phủ ( hay còn gọi là nghi lễ để vào tứ phủ), 3 năm đầu tiên sẽ được gọi là tân đồng. Ba năm khi ta tam niên thì sẽ được gọi là thanh đồng. Khi đã đủ tam niên, thanh đồng đó có thể cho một tân đồng khác ra khai hồ mở phủ xuất thủ trình đồng được, có đệ tử, có con nhang  thì được tôn  làm đồng thầy. Còn với những thanh đồng chỉ hầu cha mẹ do căn duyên thì không được gọi là đồng thầy, tự xưng danh là không đúng” – cô Trang tâm sự.

Cố Trang hóa thân lung linh trong các giá hầu

Chia sẻ về những nghi lễ hầu đồng trong dân gian, cô cho biết, hầu đồng, hát văn là một phần không thể thiếu trong sinh hoạt tín ngưỡng thờ Mẫu. Những hoạt động này cũng mang tính nghệ thuật  đặc sắc. Trong đó, yếu tố tâm linh là sức nặng chủ yếu đặt lên vai thầy đồng. Trong khi hầu đồng, người được nhập đồng thể hiện các điệu theo tính cách của từng giá đồng, còn ở dưới cung văn tấu lên theo làn điệu chầu văn với âm điệu du dương, thánh thót ca tụng về sự tích, công đức mà các thánh đã từng làm cho dân tộc ta. Nghi lễ hầu đồng được chia ra các phần: Mời Thánh nhập; kể sự tích, công đức; xin Thánh phù hộ và đưa tiễn. Do đó, cuối mỗi giá đồng, cung văn đều tấu câu “ Xe loan Thánh giá hồi cung”. Nghi thức trong hát chầu văn thường có các nhạc cụ: đàn nguyệt, đàn tranh, trống ban (trống con), nhị, sáo, phách, thanh la... Đặc biệt, giai điệu và tiếng hát chầu văn lảnh lót, mê đắm lòng người. Toàn bộ phần diễn xướng khiến người xem như lạc vào thế giới bí ẩn của các vị thánh thần, giao tiếp với họ cầu yên vui an lạc.

Theo cô, hầu đồng hát văn là một phần không thể thiếu trong sinh hoạt tín ngưỡng thờ Mẫu

Cô luôn trăn trở rằng tín ngưỡng thờ Mẫu  từng bị kỳ thị và được xem là một hình thức mê tín dị đoan. Cũng bởi vì, có một số người hành Đạo nhưng không hiểu Đạo, không hiểu về tín ngưỡng thờ Mẫu hoặc cố tình “lợi dụng” Thánh để trục lợi cá nhân, do vậy thực hành nghi lễ sai, làm sai lệch giá trị của Đạo Mẫu. Điều này khiến không ít thanh đồng chân chính phải băn khoăn. Các chúa, các thánh đã giao cho những người trần mắt thịt như cô trách nhiệm làm phúc cứu người, vì vậy mình phải nhất tâm tuân theo. Đây là căn duyên, thực sự phải làm thì nên làm, nếu làm trái thì sẽ xảy ra nhiều chuyện không an.

Cô còn rất nhiều trăn trở về việc bảo tốn nét đẹp văn hóa đạo Mẫu

Được biết thêm, ngoài những đóng góp lớn trong công tác bảo tồn và gìn giữ nét đẹp truyền thống văn hóa đạo Mẫu, thanh đồng Vũ Thị Huyền Trang còn là một người rất giàu lòng nhân ái. Suốt nhiều năm qua, cô thường xuyên đến những nơi vùng sâu vùng xa, nơi có nhiều bà con còn gặp những hoàn cảnh khó khăn để thăm hỏi và tặng quà. Không những thế, cô còn công đức xây dựng 15 ngôi chùa, đền trên khắp cả nước, đi đầu trong việc quyên góp xây nhà tình nghĩa cho người già, neo đơn. Cô mở một cửa hàng ăn nhỏ với mục đích chính là tạo dựng lương lộc rồi lại đi ủng hộ, đi từ thiện cho bà con. Cô luôn mong muốn làm được nhiều điều thiện hơn nữa, ý nguyện cả đời của là được trọn vẹn phụng sự thánh Mẫu, xây dựng một ngôi đền để đón những người xa cơ lỡ vận, những người có hoàn cảnh khó khăn nhưng có duyên đến tụng kinh địa Mẫu, cầu tài, cầu an cho bản thân và gia đình.

Trút bỏ khăn áo, cô trở lại là một người phụ nữ xinh đẹp, đầy tấm lòng cao thượng

Cô luôn tâm niệm rằng, mình được nhận căn duyên bổng lộc của các đức thánh thì phải  cho đi chứ không chỉ “nhận”. Cho mà để mình thấy hạnh phúc, thấy sự tiếp nhận đó là xứng đáng.